Tâm nhà nằm ở đâu: câu hỏi nghe dễ mà các nguồn không thống nhất

Ba bài trước nói cửu cung chia nhà thành chín khu, cách chia lưới lên nhà méo, và mấy cách chia không gian khác trong nhà. Bài này nói bước đứng trước tất cả: tìm tâm nhà.

Nghe thì đơn giản. Nhưng ngay khi nhà không phải hình chữ nhật đều thì các nguồn bắt đầu khác nhau — và tâm lệch thì cả chín ô lệch theo.

Nhà hình chữ nhật thì dễ

• Giao của hai đường chéo là tâm, ai cũng đồng ý.
• Kiểm lại bằng cách đo hai chiều rồi chia đôi — hai cách phải cho cùng một điểm.
• Đánh dấu lên sơ đồ, ghi rõ mình lấy lòng nhà hay lấy cả tường.
• Phần lớn căn hộ chung cư rơi vào nhóm này hoặc gần như vậy.

Nhà méo thì bắt đầu khác nhau

• Có cách bù thành hình chữ nhật rồi lấy tâm của hình đã bù — dễ làm, nhưng tâm có thể rơi ra ngoài nhà.
• Có cách cắt phần thừa rồi lấy tâm phần còn lại.
• Có cách tính trọng tâm của đa giác — chính xác về hình học nhưng khó làm bằng tay.
• Mỗi cách cho một điểm khác nhau, và chênh vài chục centimet là đủ đổi ô của một góc phòng.
• Không nguồn nào sai — đây là quy ước, chọn một rồi ghi lại.

Mấy trường hợp gây tranh cãi nhất

1. Nhà có sân trong hoặc giếng trời: tính sân là phần của nhà hay không.
2. Nhà có ban công lớn: ban công có nằm trong ranh giới không.
3. Nhà có gara liền kề: phần để xe tính hay không tính.
4. Nhà nhiều tầng: mỗi tầng một tâm riêng, hay lấy một tâm chung cho cả nhà.
5. Nhà hình chữ L: đây là ca khiến các cách cho kết quả lệch nhau nhiều nhất.

Cách làm thực tế

• Vẽ sơ đồ có tỉ lệ trước, không ước lượng bằng mắt.
• Thử hai cách rồi đánh dấu cả hai điểm lên sơ đồ.
• Nếu hai điểm gần nhau thì lấy điểm nào cũng được, không cần bận tâm.
• Nếu cách xa nhau thì đó là dấu hiệu nhà mình thuộc dạng khó — ghi rõ mình chọn cách nào và vì sao.
• Cách bằng giấy bìa: cắt hình mặt bằng theo tỉ lệ rồi tìm điểm cân bằng trên đầu bút — đây là cách tìm trọng tâm bằng tay, đơn giản và trực quan.

Nhà nhiều tầng tính thế nào

• Cách phổ biến là mỗi tầng một tâm riêng, vì mỗi tầng là một mặt bằng khác nhau.
• Có dòng lấy một tâm chung dựa trên mặt bằng tầng trệt.
• Tầng lửng và tầng áp mái làm chuyện này rối thêm — ghi rõ mình có tính chúng hay không.
• Nhà phố nhiều tầng thì mỗi tầng thường giống nhau, nên hai cách cho kết quả gần như trùng.
• Vấn đề chỉ lộ ra khi các tầng khác hình dạng, ví dụ tầng trên lùi vào.

Kiểm lại sau khi chia ô

• Đi thử một vòng theo chín ô xem ranh giới có rơi vào chỗ vô lý không.
• Ranh giới cắt ngang giữa giường hoặc giữa bếp là dấu hiệu nên xem lại tâm.
• Đánh số chín ô lên sơ đồ cho dễ nói chuyện với người trong nhà.
• Chụp lại bản đã chia để lần sau khỏi làm lại từ đầu.

Tâm rơi ra ngoài nhà thì sao

• Chuyện này xảy ra thật với nhà hình chữ L hoặc hình chữ U.
• Không phải điềm gì cả — đó là kết quả hình học của một hình lõm.
• Các dòng xử khác nhau: có dòng bù hình, có dòng chia nhà thành hai khối tính riêng.
• Chọn cách nào cũng được, miễn ghi lại — và đừng để ai bán cho mình một cách giải cho chuyện này.

Ghi lại thế nào

• Đánh dấu tâm lên sơ đồ kèm một dòng: lấy theo cách nào.
• Ghi rõ đo lòng nhà hay cả tường, và có tính ban công hay không.
• Ghi ngày làm, vì sửa nhà xong thì phải tính lại.
• Giữ cùng chỗ với hồ sơ nhà.
• Người sau đọc sẽ hiểu ngay thay vì phải đoán mình đã làm gì.

Đừng để một điểm quyết định quá nhiều

Nếu kết luận về căn nhà đổi hoàn toàn chỉ vì tâm xê dịch mười centimet, thì vấn đề không nằm ở căn nhà mà nằm ở cách áp dụng.

Cách dùng bền hơn là xem chín ô như một cách chia không gian để nghĩ cho có hệ thống — đi hết từng khu, xem khu nào đang bị bỏ quên, khu nào chất đồ, khu nào không ai vào. Cách đọc đó không phụ thuộc vào việc tâm lệch vài centimet.

Câu hỏi thường gặp